Download Aliya İzzetbegoviç - Tarihe Tanıklığım.pdf PDF

TitleAliya İzzetbegoviç - Tarihe Tanıklığım.pdf
File Size23.4 MB
Total Pages627
Document Text Contents
Page 313

Ancak Holbrooke, teorisini çürütecek �_�e�y�l�e�r� de söyledi. En

büyük süper gücü -gerçekte dünyadaki tek süper gücü- temsil

etse de, bir �d�i�p�l�o�m�a�t�t�1� ve ikna etme becerisini en güçlü silah ola-

rak �k�u�l�l�a�n�1�r�d�1�.� �A�m�e�r�i�k�a�'�n�1�n� gücü, burada temin ediliyordu.

�E���e�r� temsil �e�t�t�i���i� �b�a�k�1�_� �a�ç�1�s�1�n�a� �k�a�r�_�1� onun �b�e�n�i�m�s�e�m�e�y�e�c�e���i�

bir temelde �m�a�n�t�1�k�s�a�l� ve itiraz kabul etmez bir tez ileri sürerse-

niz, ne tehdit eder ne de �k�a�n�d�1�r�1�r�d�1�.� Sözünüz �b�i�t�t�i���i�n�d�e�,� �"�S�a�y�1�n�

�B�a�_�k�a�n�,� kesinlikle �h�a�k�l�1�s�1�n�1�z�,� ama ... " derdi. �A���u�s�t�o�s� 1995'te

Saraybosna' daki ilk �g�ö�r�ü�_�m�e�m�i�z�d�e�n� sonra �y�a�p�t�1���1�m�1�z� �s�a�y�1�s�1�z�

�g�ö�r�ü�_�m�e�d�e�,� "kesinlikle �h�a�k�l�1�s�1�n�1�z�,� ama ... " ifadesini kaç kere

�d�u�y�d�u���u�m�u� �h�a�t�1�r�l�a�m�1�y�o�r�u�m�.�

Ankara'da ona �ç�e�_�i�t�l�i� nedenler sunarak bir �S�1�r�p� cumhuriye-

rini kabul �e�d�e�m�e�y�e�c�e���i�m�i�z�i� �b�e�l�i�r�t�t�i���i�m�d�e� ve �t�a�m�a�m�1�y�l�a� �b�i�l�d�i���i�

tezler ileri �s�ü�r�d�ü���ü�m�d�e�,� Holbrooke yine �a�y�n�1� ifadeyi �k�u�l�l�a�n�d�1�:�

"Kesinlikle �h�a�k�l�1�s�1�n�1�z� ve sizi �t�a�m�a�m�1�y�l�a� �a�n�l�1�y�o�r�u�m�,� ama ... " Ne-

redeyse üç saat süren �t�a�r�t�1�_�m�a�,� gece saat 2 �c�i�v�a�r�1�n�d�a� �_�u� sözler-

le sona erdi: �"�S�1�r�p� Cumhuriyeti'ni �t�a�s�a�r�1�d�a�n� �ç�1�k�a�r�a�m�a�y�1�z�.� Üzgü-

nüm, ama �y�a�p�a�b�i�l�e�c�e���i�m� �b�a�_�k�a� bir �_�e�y� yok."

Saraybosna'ya döner dönmez, Cenevre'de bizi neyin bekle-

�d�i���i� konusunda üyeleri bilgilendirmek için �B�a�_�k�a�n�l�1�k� Meclisi'ni

toplamaya karar verdim.

Benim için Holbrooke zor biriydi; �s�a�n�1�r�1�m� onun için de ben
zor biriydim. To End a War �a�d�l�1� �k�i�t�a�b�1�n�1�n� 274. �s�a�y�f�a�s�1�n�d�a�,� Day-

ton' daki zorlu �g�ö�r�ü�_�m�e�l�e�r� �h�a�k�k�1�n�d�a� �_�u�n�l�a�r�1� yazar:

En zor �g�ö�r�ü�_�m�e�l�e�r� �0�z�z�e�t�b�e�g�o�v�i�ç�'�l�e�y�d�i�.� O gün üç �g�ö�r�ü�_�m�e�m�i�-

zin sonuncusunda, Bosna lideriyle �_�a�h�s�e�n� �k�o�n�u�_�m�a�y�1� dene-

dik. Ona �b�a�r�1�_�1�n� �g�e�t�i�r�e�c�e���i� bütün �f�a�y�d�a�l�a�r�1� �h�a�t�1�r�l�a�t�t�1�k� ve süre-

cin Bosna'ya �g�e�t�i�r�d�i���i� temel �b�a�_�a�r�1�l�a�r�1� �s�1�r�a�l�a�d�1�k�:� �d�ü�_�m�a�n�l�1�k�l�a�-

�'�r�1�n� sona erdirilmesi, Saraybosna �k�u�_�a�t�m�a�s�1�n�1�n� �k�a�l�d�1�r�1�l�m�a�s�1�,�

�y�o�l�l�a�r�1�n� �k�1�s�m�e�n� �a�ç�1�l�m�a�s�1�,� NATO �b�o�m�b�a�r�d�1�m�a�n�1�n�1�n� Bosna

�S�1�r�p�l�a�r�1�n�a� �v�e�r�d�i���i� zarar, �b�a�r�1�_� �a�n�l�a�_�m�a�s�1�n�d�a�n� sonra ülkeyi

bekleyen 50 milyon �d�o�l�a�r�l�1�k� Dünya �B�a�n�k�a�s�1� paketi, Bosna

Ordusunun �d�o�n�a�t�1�l�m�a�s�1� ve �e���i�t�i�l�m�e�s�i�.� �C�h�r�i�s�t�o�p�h�e�r�'�1�n� hiç de

�t�a�r�z�1� olmayan dramatik sözleri son �n�o�k�t�a�y�1� koydu: �"�B�a�_�k�a�n�

Clinton, �B�o�s�n�a�'�y�1� kurtarmak için büyük bir miktar �a�y�1�r�d�1�.�

Ama Dayton' da �b�a�r�1�_�a� engel �k�o�y�a�r�s�a�n�1�z�,� �a�r�t�1�k� size �y�a�r�d�1�m� et-

meyecek" dedi. �0�z�z�e�t�b�e�g�o�v�i�ç� hiç bir �_�e�y� söylemedi; �a�ç�1�k�ç�a�s�1�

�C�h�r�i�s�t�o�p�h�e�r�'�1�n� söyledikleri onu hareketsiz hale �g�e�t�i�r�m�i�_�t�i�.�

Alija �0�z�:�u�t�h�e�g�o�e�l�ç� Tarihe �T�a�n�1�k�l�1���1�m�

Page 314

Belki de Holbrooke beni �t�a�n�1�m�a�d�1���1� için benimle �u���r�a�_�m�a�y�1�

zor �b�u�l�m�u�_�t�u�r�.� �S�a�n�1�n�m� �h�a�k�k�1�m�d�a� �b�a�z�1� �ö�n�y�a�r�g�1�l�a�r�a� sahipti. Be-

ni �_�ö�y�l�e� görüyordu (a.g.e., s. 97):

Bu �k�a�r�1�_�1�k�l�1���1�n� �o�r�t�a�s�1�n�d�a�,� dikkate �d�e���e�r� bir �_�a�h�s�i�y�e�t� olarak

Aliya �0�z�z�e�t�b�e�g�o�v�i�ç� �v�a�r�d�1�.� Bosna �"�f�1�k�r�i�"�n�i� en zor �_�a�r�t�l�a�r�d�a�

ayakta tuttu. ( ... ) �Y�e�t�m�i�_� �y�a�_�1�n�d�a�,� Tito'nun hapishanelerinde

sekiz �y�1�l� ve �S�1�r�p� �s�a�l�d�1�r�1�l�a�n� �k�a�r�_�1�s�1�n�d�a� dört �y�1�l�d�a�n� sonra, siya-

seti sürekli bir mücadele olarak görüyordu. ( ... ) Bu kadar �a�c�1�-

dan sonra �b�a�_�k�a�l�a�r�1�n�1�n� �a�c�1�l�a�r�1�n�a� �d�u�y�a�r�s�1�z� görünüyordu. So-

���u�k� ve uzaklara bakan gözleri �v�a�r�d�1�.� Bana bir parça Mao Ze-

dong ile �d�i���e�r� Çin radikal komünist liderlerini �h�a�t�1�r�l�a�t�t�1� -dev-

rimde iyi, yönetirnde kötü.

Holbrooke'un �k�i�_�i�l�i���i�m� �h�a�k�k�1�n�d�a�k�i� �g�ö�r�ü�_�l�e�r�i�,� beni bir parça

hayrete �d�ü�_�ü�r�d�ü�.� Gözlerimin gerçekten �"�b�a�_�k�a�l�a�r�1�n�1�n� �a�c�1�s�1�n�a�

�d�u�y�a�r�s�1�z�l�a�_�m�1�_�"� olup �o�l�m�a�d�1���1�n�1� merak ettim. Kendim �h�a�k�k�1�n�-

da �t�a�m�a�m�1�y�l�a� �f�a�r�k�l�1� bir �d�ü�_�.�ü�n�c�e�m� var. Kendimize dair �g�ö�r�ü�_�l�e�-

rimiz pt:;k güvenilmezse de, bu Holbrooke'un �h�a�k�l�1� �o�l�d�u���u� an-

�l�a�m�1�n�a� gelmez.

8 Eylül �s�a�b�a�h�1� Cenevre �g�ö�r�ü�_�m�e�l�e�r�i� �b�a�_�l�a�m�a�k� üzereyken, �D�1�-
�_�i�_�l�e�r�i� �B�a�k�a�n�1� Christopher' dan Cenevre �t�a�s�l�a���1�n�1� �d�e���i�_�t�i�r�m�e�d�e�n�

kabul etmemizde �1�s�r�a�r� eden bir telefon geldi. �T�a�s�l�a���1�n� "Bos-

�n�a�'�n�1�n� statüsünün güçlü bir �t�a�n�1�n�m�a�s�1�"� �a�n�l�a�m�1�n�a� �g�e�l�d�i���i�n�i� ve

�A�m�e�r�i�k�a�'�n�1�n� �k�a�r�a�r�l�1� bir biçimde �t�a�s�l�a���1�n� �u�y�g�u�l�a�n�m�a�s�1�n�1�n� �p�e�_�i�n�-

de �o�l�a�c�a���1�n�1� söyledi.

�B�a�_�k�a�n�l�1�k� Kurulu tam da �t�o�p�l�a�n�t�1� halindeydi ve Cenevre

Belgesi �g�ö�r�ü�_�ü�l�ü�y�o�r�d�u�.� �C�h�r�i�s�t�o�p�h�~�r�'�1�n� �m�e�s�a�j�1�n�1� yorumda bu-

lunmadan üyelere �a�k�t�a�r�d�1�m�.�

Belge �a�ç�1�k� bir �r�a�h�a�t�s�1�z�l�1�k� duygusuyla kabul edildi. Böylece,

Bosna tarihinde tereddüt ve belirsizlikle dolu yeni bir evre �b�a�_�-

�l�a�d�1�.�

Bu önemli belgenin ilk bölümü �_�ö�y�l�e�y�d�i�:�

�S�a�v�a�_� ve Lafazanhk

�1�.� Bosna-Hersek mevcut �s�1�n�1�r�l�a�n� ve süregelen �u�l�u�s�l�a�r�a�r�a�s�1� ta-

�n�1�n�m�a�s�1�y�l�a� yasal �v�a�r�l�1���1�n�1� sürdürecek.

2. Bosna-Hersek iki �o�l�u�_�u�m�d�a�n�,� Washington �A�n�l�a�_�m�a�s�1�y�l�a�

kurulan Bosna-Hersek Federasyonu ve �S�1�r�p� Cumhuriye-

ti'nden (SC) �o�l�u�_�a�c�a�k�.�

Similer Documents