Download ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ- Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ PDF

TitleΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ- Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
File Size5.5 MB
Total Pages404
Table of Contents
                            ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
A. ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ TΟY ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ
	1. Το πρόβλημα.
	2. Οι πηγές της ελληνικής ανθρωπογνωσίας ή αυτογνωσίας και η αξιοπιστία τους.
	3. Υπάρχει ένας γενικός εθνικός χαρακτήρας των Ελλήνων ή περισσότεροι κατά τόπους; Τα γενεσιουργά αίτια του εθνικού χαρακτήρα.
	4. Οι γνώμες δόκιμων ξένων μελετητών για τον εθνικό χαρακτήρα των Νεοελλήνων σε συνάρτηση με τον αντίστοιχο των Βυζαντινών και των Αρχαίων.
	5. Επιδράσεις της ρωμαϊκής και τουρκικής κατακτήσεως στον χαρακτήρα των Ελλήνων. Έξαρση των ελαττωμάτων ιδίως κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας.
		α) Βαθμιαία κατάπτωση των Ελλήνων επί ρωμαιοκρατίας. Αναμνήσεις των «περασμένων μεγαλείων» και έπαρσή τους γι αυτά. Η διαμόρφωση του τύπου του Γραικύλου (Graeculi).
		β) Επιδράσεις της πολιτικοκοινωνικής καταστάσεως στον χαρακτήρα των Ελλήνων κατά τους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου.
		γ) Εξαχρείωση και διαφθορά των Ελλήνων επί τουρκοκρατίας. Ο ραγιάς (reaya). Τα ελαττώματά του (τάση προς το ψέμα, την απάτη, την πονηριά, καχυποψία, δουλικότητα, εκδικητικότητα κ.λ) και αντιπαράθεσή τους προς τα προτερήματα (ζωηρότητα, ευφυΐα, μιμητική ικανότητα, ευθυμία, ευγλωττία, αγάπη της ελευθερίας κ.λ.)
	6. Ανάλυση των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των Ελλήνων.
		α)Έντονη ατομικότητα -το υπερεγώ- και ακόρεστος πόθος ελευθερίας.
		β) Κινητικότητα, ανησυχία, φιλοχρηματία, απειθαρχία, έλλειψη συντονισμού και συστήματος.
		γ) Έντονος εγωισμός, εθνικός, τοπικός, ατομικός ή και οικογενειακός.
		δ) Έπαρση και αλαζονεία.
		ε) Η στάση του εγώ μέσα στο σύνολο. Φιλαυτία, φιλοδοξία, φιλοπρωτία, φιλαρχία και ματαιοδοξία.
		στ) Φθόνος, διχόνοια και διχασμός.
		ζ) Αχαριστία.
		η) Άλλες αδυναμίες.
		ι) Προτερήματα: αγχίνοια, ετοιμότητα πνεύματος, περιέργεια, φιλομάθεια, ευγλωττία.
Β. ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΨΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΡΗΞΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ 21
	1. Η ελληνική επανάσταση του 1821 ως καταλύτης στη συμπεριφορά των Νεοελλήνων. Τάσεις προς βελτίωση της αγωγής και της παιδείας. Ελπίδες για την αναγέννηση του ελληνικού έθνους.
	2. Τα αρχαία πρότυπα.
	3. Πολιτικές και οικονομικές ανωμαλίες.
	4. Απογοήτευση από την αργή εξέλιξη πρός την πραγματοποίηση των αρχαιοελληνικών ιδανικών και ονείρων.
	5. Επιβίωση της λαϊκής παραδόσεως και σύγκρουσή της προς τα δυτικά ιδεολογικά ρεύματα.
	6. Θεσμική οργάνωση και εκπαιδευτική αναμόρφωση.
Γ. ΑΝΑΣΧΕΤΙΚΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ
	1. Ασταθείς και αντιφατικές αρχές αγωγής και παιδείας μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο και στην κοινωνία.
	2. Υπερεγωισμός, φθόνος, φιλοκατηγορία και συκοφαντία.
	3. Η ηδονή της προβολής και η έντονη ματαιοδοξία.
	4. Κοινωνικές και πολιτικές ενώσεις. Σοφιστική ικανότητα, πολιτική και πολιτικολογία. Καχυποψία και απάτη.
	5. Ο κατατρεγμός των ικανών, ενσυνείδητες αδικίες και ζημιές στην επιστήμη και γενικά αναστολή στην προκοπή του έθνους.
	6. Ανησυχία, αντιφατική κινητικότητα, απειθαρχία, επιπολαιότητα, τσαπατσουλιά. Γενικοί χαρακτηρισμοί του Έλληνα.
	7. Επίλογος.
II Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΩΝ
III ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ
	1. Σκοπός της Ιστορίας.
	2. Ιστορία και ζωή.
	3. Συλλογή, ταξινόμηση και επεξεργασία του υλικού.
	4. Ο ιστορικός, η κριτική των πηγών και η σύνθεση.
Παροράματα
                        
Document Text Contents
Page 202

20!
νει. Κυριαρχούν μέσα στους η περηφάνεια, η έπαρση, η
αναίδεια, και πολλά πάθη457.

Η πατριαρχική και ανιδιοτελής φιλοξενία είναι εκπληκτι­
κή458 απέναντι ακόμη και αγνώστων45*. «Ποτέ, ομολογεί ο
Thiersch μιλώντας για τους Ρουμελιώτες, ένας χωρικός δεν μου
αρνήθηκε την καλύτερη θέση κοντά στη φωτιά του, μολονότι
δεν ήξερε, αν θα πληρωθεί...440. Ακόμη πολλές οικογένειες
διαφόρων κοινωνικών τάξεων, παρατηρεί άλλος ξένος, υιοθέτη­
σαν τουρκόπουλα461. Αν οι κυρίαρχοι ήταν άρπαγες και
αιμοβόροι, γιατί ν ’ απορούμε, αν οι σκλάβοι έγιναν καχύπο-
πτοι, εκδικητικοί, φθονεροί και φιλάργυροι462; Η εθνική παι­
δεία θα εξαλείψει τα φοβερά αποτελέσματα που άφησαν ο
δεσποτισμός και η αναρχία463.

Η ηθική λοιπόν υποδομή υπάρχει για το μεγάλο ξεκίνημα
του ελληνικού λαού, ιδίως εκεί όπου δεν είχε εισδύσει η
αυθαιρεσία και η ακολασία των Τούρκων464. Οι ξένοι ξαναβρί­
σκουν, στο πέρασμα των αιώνων, τα ήθη, τα έθιμα και τους
θεσμούς των αρχαίων Ελλήνων, και μάλιστα να σφραγίζουν με
τη σφραγίδα τους τη φυσική και ηθική ύπαρξη των απογόνων
τους.

5. Η επανάσταση άρχισε αμέσως να επενεργεί σαν αληθι­
νός σεισμός όχι μόνο στην καθυστερημένη κοινωνία των
επαναστατημένων χωρών, αλλά και στον τρόπο συμπεριφοράς
των Νεοελλήνων. Η μεταβολή είναι τόσο χτυπητή, ώστε να
γράφει ο Stendhal' «Ποιός θα έλεγε στα 1815 ότι οι Έλληνες

457. G. Müller, Reise. 2 σ. 16. R. Lavagnini. Villoison, σ. 80. Blaquiere.
Histoire, σ. 358-360. Βλ. και Brandis. Mittheilungen, σ. 19-20.

458. Blaquiere. έ.α., σ. 362-363. Jourdain. Mémoires, 2 σ. 37-38. Brandis.
έ.α., 3 σ. 20-21.

459. Blaquiere. t . α., σ. 358-359.
460. Thiersch. Grèce, I σ. 220-221.
461. Blaquiere. έ.α., σ. 364.
462. Blaquiere. t .α., σ. 365.
463. Blaquiere. έ.α., σ. 366.
464. Βλ. γνώμη του André-Louis Gosse στου Κωνστ. Α. Βακαλοπούλου,

Επαναστ. Ελλάδα, σ. 191.

Page 203

202

αυτοί οι τόσο ευέλικτοι, οι τόσο δουλοπρεπείς απέναντι των
Τούρκων ήταν έτοιμοι να μεταβληθούν σε ήρωες»465. Γίνεται
αισθητό το αποτέλεσμα της ελευθερίας, η σημαντική βελτίωση
του χαρακτήρα τους466.

Μολαταύτα οι ξένοι, που γνώρισαν καλά την Ελλάδα και
τους ' Ελληνες και μπόρεσαν να εμβαθύνουν στο πνεύμα τους,
προτείνουν διάφορα μέτρα για την αγωγή και την ηθική
βελτίωσή τους. Αξιοσημείωτες είναι οι συμβουλές του Γερμα­
νού von Byern: «Χρειάζεται, έλεγε, ο κυβερνήτης να έχει
καθαρή θέληση, θάρρος, ψυχική δύναμη, άκαμπτη επιμονή,
δικαιοσύνη, και να μείνει έξω από τα κόμματα, για να φέρει το
δύσκολο έργο του στον μεγάλο σκοπό του και να προκαλέσει
τον θαυμασμό των συγχρόνων του, την εύφημη μνεία των
μεταγενεστέρων και την ευγνωμοσύνη του έθνους που σώθηκε.
Η εγκαρτέρηση, η εμπιστοσύνη, η συμπάθεια και η αγάπη που
θα δείξει στους δυστυχισμένους κατοίκους θα τον ανταμείψει
με την εύνοιά τους και θα φέρει κοντά του τους καλύτερους
ανάμεσά τους που τώρα στέκονται ντροπαλοί μακριά του.
Αυτοί θα τον περιστοιχίσουν και θα τον στηρίξουν. Τότε μόνο
θα είναι η κατάλληλη στιγμή να τακτοποιήσει τα πράγματα και
να ξεκαθαρίσει το έδαφος. Αλλιώς η σπουδή και η βία θα
καταλήξουν σε σίγουρη καταστροφή και στην ολοένα και
μεγαλύτερη εξαχρείωση του λαού». Μυημένος ακόμη ο Byern
στα προβλήματα της γλώσσας και του πολιτισμού της χώρας
είναι πεπεισμένος ότι με την προσπάθεια των σχολείων και των
μορφωμένων δασκάλων της Αθήνας και της Κέρκυρας, των
λογιών που είχαν σπουδάσει στα πανεπιστήμια του εξωτερικού,
θα αποκαθαρθεί η γλώσσα από τα ξένα και στρεβλωτικά
στοιχεία που είχαν εισδύσει σ ' αυτή κατά τη διάρκεια των
αιώνων και θ ’ αποκατασταθεί στο παλιό της μεγαλείο, αλλά -
παρατηρεί με οξύτητα, άξια να υπογραμμιστεί— με τη νέα
ζωντανή της μορφή, με την οποία εμφανίζεται στα τραγούδια του

465. Α. Χριστοφιλοπούλου, Ο φιλελληνισμός του Σταντάλ, «Ν. Εστία»
1970. τεϋχ. 1043. ανάτ. σ. 8-9.

466. Goi. Müller. Reise, 2 σ. 15.

Page 403

Ε Κ Τ Ι’ΠΩΣΗ
ΑΠ . Α Λ Τ /Ν Τ Ζ Η , Β Α Σ . Σ Ο Φ ΙΑ Σ 38

T U A . 222.965, 221.529
Θ ΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Similer Documents