Download Rajko Maksimovic - OSNOVI NOTNOG PISMA - B-5 PDF

TitleRajko Maksimovic - OSNOVI NOTNOG PISMA - B-5
File Size1.0 MB
Total Pages53
Document Text Contents
Page 1

FAKULTET DRAMSKIH UMETNOSTI U BEOGRADU


Rajko Maksimović











OSNOVI NOTNOG PISMA
sa elementima muzičke teorije

i (kompjuterske) notografije


- s k r i p t a -













Beograd 1999

Page 2

2

Page 26

26

Page 27

27

5 TEMPO

5.1 - osnovne vrste tempa i nazivi
5.2 - metronomske oznake
5.3 - promena tempa, accelerando, ritardando, ritenuto, sostenuto, Tempo I
5.4 - rubato, senza tempo (liberamente), quasi imrovisando

5.1 Osnovne vrste tempa i nazivi

Kao što je rečeno u 4.7 ritmičke vrednosti van tempa imaju samo
relativni smisao prilikom medjudobnog poredjenja. Tek kada se uvede
dimenzija tempa one tada dobijaju apsolutni smisao, tj. realno trajanje. U
svakodnevnom životu svako zna šta znači spori hod (recimo, na pogrebu),
normalni hod, ubrzani hod i trk. Ili: spori puls (srca), normalni puls i ubrzani
puls. Korak je korak, ali koliko svaki korak realno traje – zavisi od tempa.
U muzici, slično koračanju ili kucanju srca, imamo spora tempa,
umerena tempa i brza tempa. Izrazi koji se koriste za oznaku tempa su
talijanski i kao takvi su opšteprihvaćeni u svetu, s tim da se u XIX i XX veku,
osim talijanskih izraza, javljaju i engleski, francuski, nemački, ruski (veliki
jezici), uz napomenu da svi muzičari, bez obzira na naciju, moraju da znaju
talijanske izraze, dok izraze na ostalim jezicima mogu ali ne moraju da znaju.
Izrazi koji će upravo biti dati primarno označavaju tempo ali isto tako oni
donekle odredjuju i karakter muzičkog komada, odnosno odseka na koji se on
odnosi. Za bliže odredjivanje karaktera ovim osnovnim izrazima dodaju se
drugi – opisni – koji se primarno tiču karaktera muzike.
Oznaka za tempo (i karakter) upisuje se na početku kompozicije
(odnosno odseka) iznad linijskog sistema. Pored nje može (ali ne mora) da stoji
i metronomska oznaka (vidi 5.2). U nekim slučajevima, srazmerno retkim, stoji
samo metronomska oznaka!
U spora tempa spadaju: Grave (teško), Adagio (lagano), Lento (sporo), Largo
(široko)
Umerena tempa su: Moderato (umereno), Comodo (ugodno), Andante
(hodajući), Allergetto ("veselkasto")
Brza tempa su: Allegro (veselo), Vivo (živo), Vivace (živahno), Presto (brzo),
Prestissimo (najbrže)

5.2 Metronomske oznake

Metronom je jednostavna naprava (na bazi klatna) koja zvučno
artikuliše učestalost ponavljanja metričke jedinice u datom tempu. Postoje i
druge vrste metronoma – džepni (sličan spiralnom metru), elektronski itd.

Metronomska oznaka je broj otkucaja metronoma (broj metričkih
jedinica) u jednom minutu. Upravo kao što se meri puls (srca) – broj otkucaja
u jednom minutu.

Metronomska oznaka se stavlja posle oznake za tempo, kao dodatni (i
precizniji) orijentir. Najpre se upisuje metrička jedinica (najčešće je to
četvrtina, ali može biti i osmina, polovina, punktirana četvrtina itd.) a posle
znaka jednakosti – broj metronomskih otkucaja u jenom minutu.

Page 52

52

Page 53

53

Similer Documents